top-baza-ak-5b

Wyszukiwarka

Wyszukiwanie rozszerzone

Sending

Wybierz pierwszą literę nazwiska

Janina Durlik z d. Przesmycka

Imię ojca: Eustachy
Imię matki: Anastazja
Nazwisko rodowe matki: Kościenicz
Data urodzenia: 1922-04-16
Miejsce urodzenia: majątek Biel, Pogiry, woj. wileńskie
Data śmierci: 2014-05-09
Miejsce śmierci: Radom
Przynależność do AK lub organizacji pokrewnych: koniec 1941 r. – zaprzysiężona do ZWZ-AK w Lidzie, Okręg Nowogródzki „Nów”. Od listopada 1942 r. przydział służbowy jako łączniczka I Oddziału Org. kpt Władysława Stawowskiego ps. „Sawa”, a następnie Komendy Ośrodka Lida jako łączniczka „Sawy”. Od czerwca 1944 r. – łączniczka Obwodu Lida z 2 batalionem kpt Jana Borysewicza (ps. „Krysia”) 77 Pułku Piechoty AK; uczestnik Operacji „Ostra Brama”
Stopień wojskowy, funkcja, pseudonim: szeregowa, łączniczka Obwodu Lida; ps. „Kama”, „Jasia”
Miejsce zamieszkania przed aresztowaniem: Lida, ul. Lotnicza 1
Aresztowanie – okoliczności, data, miejsce: 14.09.1940 przez NKWD w Lidzie, odbita z więzienia 23.06.1941 r.; powtórnie aresztowana przez NKWD 31.07.1944 r. na ulicy w Lidzie, przesłuchiwana przez tego samego naczelnika NKWD co w 1940 r.
Więzienia: 31.07.1944-22.05.1945 r. – więzienie w Lidzie przy ul. Syrokomli; 22.05.1945-28.06.1945 – twierdza w Mińsku; 28.06.1945-14.07.1945 – obóz tranzytowy w Orszy koło Witebska; 14.07.1945-jesień 1945 – sowchoz w Chociewiczach koło Witebska (prace rolne, kopanie sztucznego zbiornika wodnego); jesień 1945-wiosna 1946 r. – obóz tranzytowy w Orszy; wiosna 1946-06.1946 – obóz tranzytowy w Nachodce
Kara – paragraf, rodzaj, wymiar: za przynależność do AK – art. 63-1a KK BSRR; wyrok Trybunału Wojennego NKWD z lutego 1945 r.; 10 lat łagru, 5 lat pozbawienia praw obywatelskich, konfiskata mienia.
Łagry – nazwy, okres pobytu: 06.1946-12.01.1953 r. – Żen-Ołpa, łagier Ber-Tag w Magadanie, nr obozowy 481F – praca na tzw. 4 km, kombinat – pracownia obuwia i ubrań dla wojska
Zapamiętani współwięźniowie: lidzkie więzienie – żołnierze AK – Anka Górska (Baranowicze), Danuta Howorko-Orechno ps. „Inga” (Lida), Zofia Markowska (Warszawa), Maria Burzyńska (Jakubowo koło Szczuczyna), Genowefa Kuźmicka (ok. Lidy), Maria Stefańska (majątek Ruta k. Nowogródka), Jadwiga Kopciewska (Koniszony k. Lidy); twierdza w Mińsku – Halina Krzeczkowska ps. „Marianna”, łączniczka od Ragnera; obóz tranzytowy w Orszy – żołnierze AK – Zofia Andruszkiewicz (Lida), Maria Mamaga (Lida), Maria Rodzieiwicz; sowchoz w Chociewiczach : Antonina Galska (Grodno), Danuta Prandota-Prandecka, Wera Gałaburda (Baranowicze), Maria Pawłowicz (ok. Lidy), Anatolia Kierys (Grodno), Irena Krajewska (Grodno), Maria Grzeszkowska (Grodno), Anna Urban; tranzytowy obóz w Orszy po raz drugi : Anna Drab, Halina Szymańska, Karolina Koridor (Warszawa), Anna Górska (Baranowicze); przyjaciółka z pobytu w łagrach – Zdzisława Paczosińska (pomogła w powrocie Pani Durlik z zesłania do Polski)
Data zwolnienia: 1953-01-12
Zesłanie: 12.01.1953-05.10.1955 r. – Magadan – Promkombinat, cholewkarz, przez 2 letnie sezony w cegielni
Data powrotu do Kraju: 1955-12-05
Miejsce powrotu: Żurawica, pow. przemyski
Posiadane odznaczenia: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż AK, Krzyż Partyzancki
Inne informacje:

Pani Durlik urodziła się w rodzinie inteligenckiej, jej ojciec był inżynierem rolnictwa. Przed II wojną światową ukończyła szkołę powszechną w Wilnie, a Gimnazjum OO. Pijarów w Lidzie. Należała do harcerstwa, była drużynową III Drużyny im. Królowej Jadwigi.
Aresztowana przez NKWD we wrześniu 1940 r., więziona w Lidzie do 23.06.1941 r. (inwazji niemieckiej na ZSRR). Tego dnia miejscowa ludność (młodzież i rodzice aresztowanych) rozbiła więzienie i wypuściła więźniów. 06.02.1944 r. poślubiła Jana Leona Durlika – również żołnierza AK, 2 batalionu kpt. Jana Borysewicza (ps. „Krysia”) 77 Pułku Piechoty AK. Pani Durlik brała udział w drugiej linii zabezpieczenia akcji zbrojnej odbicia więźnia w Lidzie (18-19.01.1944 r.). Jej dowódcą w przygotowywaniu tej akcji był por. Jan Zaręba (ps. „Zen”). Po odbiciu więzienia przez pluton Alfreda Fryesa (ps. „Bez”) brała udział w przerzutach uwolnionych.
Współwięźniowie z łagru Ber-Tag w Żen-Ołp, Magadan : Zdzisława Paczosińska (Lwów), Zofia Nojgebaure (Lwów), Aniela Kozak (Lwów), Alina Kopisto (Lwów), Zofia Słowikowa (Wilno), Kazimiera Zajączkowska-Rudnicka (Wilno), Helena Nisuto-Woźniak (Żołudek), Janina Strundis (Wilno), Janina Wojnicka (z UBK), Irena Olizar, Jadwiga Sokołowska, Aniela i Andrzej Mackiewicz (Lwów), Edward Stefanowicz (przedwojenny oficer), Cezary Turski (polski intelektualista urodzony w Rumunii), Jan Woźniak (Cichociemny). Osoby zapamiętane z zesłania : jw oraz koledzy : Zygmunt Paczosiński (Lwów), kpt Leopold Świkła ps. „Adam” (Insp. AK Łuck, dowódca zgrupowania „Osnowa”), kpt Wacław Kopirko ps. „Kra” (cichociemny, szef Kedywu Insp. Łuck), kpt Edward Stefanowicz ps. „Strach” (Wilno, kom. Szkoły Podchorążych), plut. Alfred Fryes ps. „Bez” (2 batalion „Krysi”, 77 Pułku Piechoty AK), Henryk Myszczyński (Wilno), Józef Nosowicz (Lida), Stanisław Filipczyk (Lida), Stanisław Jackiewicz (okolice Lidy), Feliks Łukaszewicz (Święciany), Jan Radomski.
Drogę powrotną do Kraju odbyła w transporcie ok. 600 polskich łagierników – z Magadanu statkiem „Feliks Dzierżyński”, następnie koleją do Chabarowska i dalej do granicy polsko-radzieckiej – punkt Żurawica.
Pani Durlik po wojnie pracowała jako pracownik umysłowy, a następnie prowadziła rzemiosło artystyczne – ceramika.
W 1990 r. była w trakcie pisania wspomnień. W tymże roku został z nią nagrany przez Archiwum Wschodnie Ośrodka Karta wywiad biograficzny : http://www.audiohistoria.pl/web/index.php/swiadkowie/osoba/id/1292
Kolejny wywiad został nagrany w 1991 r. :
http://www.audiohistoria.pl/web/index.php/swiadkowie/osoba/id/1293/from/szuk
Zmarła w maju 2014 r. i została pochowana na Cmentarzu Komunalnym Firlej w Radomiu – sektor D14, rząd 1, grób 7

Skany / fotografie:

Liczba wszystkich wpisów: 477
Informacje biograficzne i materiały archiwalne przedstawione w Bazie pochodzą z archiwum Stowarzyszenia Łagierników Żołnierzy AK oraz archiwów rodzinnych poszczególnych kombatantów. W przypadku jakichkolwiek pytań lub uzupełnień do Bazy prosimy o kontakt pod adresem: koordynatorpp@armiakrajowa-lagiernicy.pl. W planach Stowarzyszenia jest dalsza rozbudowa Bazy i uzupełnianie dotychczasowych biogramów dalszymi informacjami archiwalnymi.

 

Fundator Bazy: Fundacja PKO BP